Dồn sức vào tam nông: Vốn là trọng yếu
Mới đây, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cao Đức Phát cùng với Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình đã có cuộc trao đổi sơ bộ về gói kích cầu dành cho nông nghiệp, nông thôn, nông dân.
ảnh minh họa
Doanh nghiệp nông thôn khát vốn
Gói tín
dụng ưu đãi cho tam nông cũng đã từng được NHNN mở ra, hướng tới cung
ứng vốn trong 3 lĩnh vực trọng tâm: Tín dụng phục vụ ứng dụng công nghệ
khoa học vào sản xuất nông nghiệp; Tín dụng phục vụ mô hình sản xuất mới
trong nông nghiệp và tín dụng phục vụ xuất khẩu nông thủy sản. Chẳng
hạn, vào tháng 6 năm 2013, NHNN từng phối hợp với các doanh nghiệp kinh
doanh, nuôi trồng, chế biến thủy sản để tìm hiểu nhu cầu tiếp cận vốn
của các doanh nghiệp này.
Tuy
nhiên, cơn khát vốn vẫn diễn ra. Mặc dù dư nợ tín dụng tam nông hiện
chiếm khoảng 1/5 tổng dư nợ toàn hệ thống đạt tốc độ tăng trưởng trên
15%/năm vài năm qua nhưng tốc độ này được đánh giá là chưa tương xứng
với tiềm năng của nông nghiệp, nông thôn. Trong các báo cáo của NHNN gần
đây, tín dụng tam nông nổi lên như một điểm sáng với sự nhập cuộc không
chỉ từ chính sách mà còn ở các ngân hàng thương mại lớn như Agribank,
Vietinbank, BIDV và một vài đại diện đến từ khối cổ phần như
LienVietPostbank. Chưa hết, theo chỉ đạo của NHNN định hướng 2014, toàn
ngành phải ưu tiên cho lĩnh vực nông nghiệp – nông thôn.
Ông Chu
Tiến Vĩnh, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản nhấn mạnh, ngư
dân và nông dân đang gặp khó khăn. Một trong những nguyên nhân chính là
do thiếu vốn để đầu tư, phát triển. Do đó rất cần gói tín dụng cho nông
nghiệp, nông thôn. Tuy nhiên nếu giữ nguyên điều kiện vay vốn như hiện
nay thì cả nông dân lẫn ngư dân không thể tiếp cận nổi. Vấn đề nữa là
thời hạn vay vốn nông nghiệp cần phải dài hơn. Chu trình sản xuất nông
nghiệp thường kéo dài, trong khi thời hạn vay lại ngắn. Chưa đến kỳ hạn
thu hoạch thì nông dân đã phải trợ nợ nên rất khó khăn.
Ông
Nguyễn Duy Lượng, Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam nhấn mạnh, nông nghiệp
đóng góp 22% vào tăng trưởng GDP hàng năm của nền kinh tế. Theo quy
định, cũng có đến 5 nguồn lực để ưu tiên phát triển nông nghiệp. Nhưng
trên thực tế, nguồn tiền được sử dụng và tập trung vào ngành hạn chế,
nhiều nguồn vốn chưa thực sự hấp dẫn nông dân. Mặc dù người nông dân
được ưu đãi lãi suất đến 4%, tức là có những doanh nghiệp tốt nếu đáp
ứng được các yêu cầu của ngân hàng có thể vay vốn với lãi lãi suất 9%,
thế nhưng ngân hàng yêu cầu doanh nghiệp buộc phải trả nợ hết khoản cũ
mới được vay khoản mới.
Đổi mới cơ chế vay
Trao
đổi với Đại Đoàn Kết, giám đốc một doanh nghiệp chuyên sản xuất và phân
phối rau sạch trên địa bàn Hà Nội nói: "Rất mừng vì có gói kích cầu cho
nông nghiệp”. Tuy nhiên, vẫn theo vị giám đốc này, ai được tiếp cận,
tiếp cận như thế nào mới là điều quan trọng. Bản thân tài sản thế chấp
của doanh nghiệp nông nghiệp không có, rủi ro trong nông nghiệp cao vì
thường xuyên đối diện cảnh mất mùa được giá, được giá mất mùa, giá cả
trồi sụt. Các ngân hàng rất ngại cho vay trong nông nghiệp. "Bơm vốn vào
nông nghiệp là chủ trương đúng và luôn cần, song tôi hi vọng NHNN mở ra
cơ chế vay hợp lý, đừng bắt cầm cố sổ đỏ, đừng bắt có tài sản để đối
ứng” – vị giám đốc nói.
Tuy
nhiên, cũng có nhiều thắc mắc đến từ các chuyên gia khi bàn về gói tín
dụng cho tam nông. Một số ý kiến cho rằng, liên tiếp thời gian gần đây
Chính phủ đã chỉ đạo NHNN triển khai các gói tín dụng lớn, chẳng hạn gói
kích cầu thị trường bất động sản 30.000 tỷ, nhưng hiệu quả không như
mong đợi. Lo ngại rằng, gói tín dụng lớn cho tam nông liệu có đi vào
"làn đường” của 30.000 tỷ.
Ông Cao
Sỹ Kiêm, cựu Thống đốc NHNN trao đổi với Đại Đoàn Kết, "Cuộc họp bàn
của Bộ NNPTNT và NHNN đã mở ra hy vọng cho tam nông. Cơ chế cho vay theo
chuỗi sản xuất là hoàn toàn mới, và đáp ứng được yêu cầu vay, đáp ứng
được cả nhu cầu thu hồi vốn của ngân hàng. Cảnh cho vay nhỏ lẻ, rải rác
theo từng khâu chế biến, xuất khẩu… sẽ không còn nữa. "Tôi tin rằng nếu
triển khai theo hướng này thì người nông dân sẽ không còn phải chịu cảnh
bán lúa non, bán lúa giá thấp. Bên cạnh đó, cán bộ ngân hàng cũng không
phải sợ cảnh mất vốn do rủi ro thời vụ nữa”.
Song bản thân ông Kiêm cũng cho rằng, để triển khai được gói tín dụng không thể trong ngày một ngày hai.